Start - Doma - Home




Voved - Intro,

Poimot Turcija
Geografija,
Naselenie,
Resursi,
Istoriski pregled,
Islam,
Planirawe na patot,
Pova`ni datumi,
Regiite na Turcija,
Kako da se stigne,
Smestuvawe,
Popusti za stari i mladi, ,
[to se nosi na pat,
Grani~ni formalnosti,
Pari i Bak{i{,
Zdravjeto na pat,
Dr`avna vlast i partii,
Vojska i Policija,
Sudstvo i advokati,
Hronolo{ki prilog,
Sultani i pretsedateli

Umetnost i kultura,
Obrazovanie,
Turskiot jazik
Masovni medii,,
Turskata kujna,
MRAMORNA REGIJA
Edrene,
Istanbul,
Jalova,
Iznik,
Bursa, Canakkale,
Kutahija

EGEJSKA REGIJA
Troja i Aleksandira Troas,
Asos, Ajvalik,
Bergama,
Izmir,
Selxuk,
Manisa, Sart,
Pamukkale, Ezeroto Bafa, Priene, Milet, Didima, Milas, Bodrum,

MEDITERANSKA REGIJA
Marmaris,
Fetije,
Ka{, Demre,
Finike, Kemer,
Antalija, Perge, Side,
Alanja, Silifke, Mersin,
Tarsus, Adana, Hataj, Iskenderun,
Antakija

REGIJA NA CENTRALNA ANADOLIJA
Ankara, Bogazkale, Konja,
Kapadokija, Goreme, Urgup, Kajseri, Avanos

REGIJA NA JUGOISTO^NA ANADOLIJA
Gaziantep, Sanliurfa,
Dijarbakir, Malatja

CRNOMORSKA REGIJA
Sinop,
Samsun, Giresun
Trabzon, Sumela
Rize i okolinata

MINERALNI BAWI,
SPORT i SKI CENTRI,
STANOVI, IMOTI, ZEMJA
LITERATURA I LINKOVI,
VRABOTUVAWE
"INDEKS NA POIMI
TURCI ZA PAMETEWE,

Ova e edna od malubrojnite zemji koja, i pokraj svojot ogromen aziski del, sepak ne se nao|a na listite za zadol`itelno vakcinirawe {to mnogu gri`livo gi pravat ekspertite na Svetskata zdravstvena organizacija (WHO). Pri~inata za toa mo`e da se krie i vo faktot deka ovde postojat pove}e od 12.000 medicinski ustanovi, me|u koi i blizu 700 dr`avni i privatni bolnici so nad 136.000 legla. Turskiot lekar (ekim) obi~no zboruva po nekolku stranski jazici i naj~esto e {koluvan vo Zapadna Evropa ili vo Amerika.

Zemjata ima 54.600 registrirani lekari. Polovinata od niv se `eni. Zna~i lekarki. Koga e potrebno lekar da izvr{i fizi~ki pregled na pacientka, ovde e normalno taa da ima svoja pridru`ba. Toa vo dinami~niov `ivot ne e mnogu prakti~no, pa zatoa tolku lekarki. Najdobrite od niv odat na rabota vo Saudiska Arabija kade platite na lekarkite se astronomski vo odnos na turskite. Vo sporedba so drugite zapadni zemji, ovde lekarskite uslugi ne se skapi.

Koga se vo pra{awe pomali problemi, Turcite obi~no baraat pomo{ prvo vo apteka (eczane), kade farmacevtot brzo }e razbere za {to stanuva zbor, vedna{ }e napi{e recept i sekavi~no }e go prodade medikamentot. Na zapad bez recept (zna~i bez skap pregled) nema lekarstvo pa da mu umirate na aptekarot na o~i. Lekarstvata se relativno evtini. Gi ima, lokalno proizvedeni spored licenca, vo {irok spektar.

Komercijalnite imiwa na lekarstvata {to gi koristite a vi gi snemalo nema da vi polzuvaat: se razlikuvaat od dr`ava do dr`ava. Treba da go znaete generi~noto ime. Zatoa, a i od pri~ina {to vo Turcija lekarstvata bi trebalo da se zna~itelno poevtini otkolku kaj nas, imajte si gi i generi~nite imiwa. Tie se nao|aat obi~no na liv~eto so upatstvoto. Zna~i nazivot }e bide poinakov, no sodr`inata }e bide ista, a efektot identi~en. U{te podobro e da nosite i ~itlivo ispi{an recept od va{iot lekar, ako stanuva zbor za delikatni lekarstva.

Na patuvawe niz zemja so razli~ni klimatski uslovi treba da se ima na um deka alergiite, stoma~nite rastrojstva, raznite akutni i banalni no neprijatni problemi so son~anicata mo`e da se pojavat vo sekoj mig. Site zdravstveni tegobi se grozno godi{noodmorsko iskustvo bez razlika kade se slu~ilo toa. Upatno e da obrnete vnimanie na nekolku osnovni raboti.

Prvo, imajte na um deka sekoe neprijatno ~uvstvo vo stomakot ne e truewe, nitu pak malaksanosta, poka~enata temperatura ili nenadejnata treska se najava na seriozna bolest. Ne zaboravete deka }e konsumirate sovr{eno zdrava, vkusna hrana, {to dolgo se podgotvuva na obi~no mnogu hranliv zejtin, na koja va{iot organizam sepak ne e naviknat. Vtoro: i hranata i pija~kite, zaradi poinakvata mikroflora mo`e da predizvikaat reakcii. Ne e isklu~ena i diarea (od diarrhoea {to zna~i Sultanova odmazda) pa vo vakvi slu~ai velat deka e podobro da se pie mnogu ~aj od vrtipop ili kamomila (papatya cay) bez {e}er, otkolku da se otvori kuferot so `estoki antibiotici.

Vo princip hranata ovde se podgotvuva so dolgo varewe ili dinstawe, zna~i procesi {to se smrt za bakterii. Bidej}i malite restorant~iwa niz Turcija ne `iveat od skita~ki turisti tuku od postojanite lokalni gosti, jasno e deka niv ne mo`e da gi mami nekoj berbaten maalski truja~. ]e ostane ~as rabota bez rabota, pod broj eden, a za pod dva, tri i ~etiri, }e mu smislat ve}e negovite. Zatoa, }e se uverite, jadewata se nasekade i sve`i i kvalitetni i, {to e najva`no, evtini. Bez dvoumewe vleguvajte onamu kade {to ima najmnogu lokalni lu|e. Mora da ima pri~ina za toa, neli!

Dokolku qubite skara (izgara) toga{ mo`e, koga }e nara~uvate, da ocenite dali sakate mesoto da vi bide "pope~eno" (biraz daha pismis). ]e go napravat po merka.

Koga stanuva zbor za zdravjeto i ishranata, ostanuva u{te da povedete smetka samo za mle~nite proizvodi i vodata. Osnovno pravilo e turskiot odli~en mle~en sladoled (dondurma) i sutlija{ite (sutlac) da gi kupuvate tamu kade {to gledate deka mnogu se tro{at, {to zna~i deka se em dobri, em sve`i em evtini. Vodata (su) od ~e{mite e po pravilo "za piewe" (içilir) i sosema zdrava. Koga ne e, na ~e{mata sigurno }e pi{uva"içilmez" (ne e za piewe). Me|utoa, koga zboruvame za perfektno zdrava voda, sigurno ste zabele`ale deka koga }e ja promenite svojata lokalna, da re~eme pelisterska ili ra{~anska, voda za nekakva druga, neka bide i `enevska ili ciri{ka ete ti problemi. Ne e naviknat stomakot, velime. Vo Turcija obi~no se pie botilirana, razladena, izvorski zape~atena voda. Evtina e i pitka. Dokolku pove}e sakate bilo prirodna mineralna voda (meden suyu) bilo izvorska gazirana (meden sodasi) mo`ete lesno da ja nara~ate.

Komarci, ponekoga{ skorpii ili zmii mo`e da bidat pri~ina za pretpazlivost vo skitawata okolu, ne niz, ^anakkale, Troja, Efes, Priene, Ka{ ili kaj Manavgat. Nasekade golem broj restorani imaat instalirano efikasni, elektro-uni{tuva~i na insekti. Romanti~nite no}ni lumpuvawa na peso~nite mediteranski pla`i obi~no se pla}aat so `estoko ~e{awe od roevite komarci. Neuni{tivi se. Onie masti i drugi repelenti, mo`e da bidat samo ute{no no ne i do kraj efikasno sredstvo. Zmii i skorpii te{ko }e se sretnat po posetenite arheolo{ki kamewari. Amfiteatrite i ulicite na kulturnite centri, {to se mrtvi ve}e celi dva mileniuma, vrvuli~at od raskokodakani turisti od utro do zajdisonce, kako ohridskoto korzo vo juli vo osum nave~er, pa {ansata tamu da se soo~ite so zmija e kako sudar so Madona nasamo. No, od malu pretpazlivost nikoga{ nema da ima zijan.

Najgolemata opasnost i ovde, sepak, debne od motoriziranite lu|e. Tie ne razlikuvaat me|u Turci i stranci. Sokacite, aveniite, ulicite, xadiwata, bulevarite i drumovite se nivni pisti za trki, dokolku pred niv ne se nao|a semafor zajaknat so agilen soobra}aec. Ova, moram da priznam, e samo predupreduvawe prezemeno od drugi, za{to li~no nitu edna{ po blizu 8.000 kilometri vo avtomobil niz Turcija ne sum videl soobra}ajna nesre}a...

Dokolku sepak }e se poka`e neophodno da se kontaktira lekar ili bolnica, sekoga{ vo vesnikot Turkish Daily News, {to izleguva na angliski jazik, publikuvaat lista na dostapni lekari. Pokraj ova vo sekoj grad i selo sekoja lekarska ili zabna ordinacija ima javno istaknata firma, {to se vika kako da e nekoja bakalnica, sose opis na specijalizacijata na lekarot. Tie, na povik, doa|aat vo sekoj hotel za re~isi ista cena na pregledot kako vo ordinacija. Cenite vo stranskite bolnici i kliniki se povisoki od onie vo turskite, dotirani, sli~ni institucii. No i pokraj toa tie se prakti~no mnogu evtini zatoa {to dr`avata gi kontrolira i tie ceni. Strancite sekoga{ dobivaat najdobar mo`en tretman, bez razlika dali stanuva zbor za evtina ili skapa medicinska ustanova. Bolnicite so dr`avna dotacija gi vikaat "devlet histanesi" i ja nosat poznatata oznaka "H" (za Hastane ili Hospital). Od druga strana klinikite {to gi potkrepuva turskata Crvena polumese~ina (Kizilay) nosat, jasno, simbol na crvena polumese~ina. Urgentna odnosno brza pomo{ opremena so komplet mobilna medicinska ekipa, plus tiruliru, se bara na telefoni 212 odnosno 77. Ne daj Bo`e! Inaku, za se ona {to zna~i deka mora, skraja bilo, da se pojde do bolnica eve nekolku korisni adresi.

Vo Istanbul:
Itna pomo{: tel. 212.
Ovde ima serija besprekorni bolnici od svetski glas. Tuka i Florens Najtingejl ima osnovano edna. U{te postoi.

Taksim Ilyarim Hastanesi, bolnica za urgentna pomo{: Siraselviler Caddesi, na desnata strana na ulicata od Taksim, tel. (212) 252 43 00.
Tip Fakultesi Hastanesi, Dr`avna i mnogu prepora~ana bolnica na Kocamustafapasa Caddesi vo kvartot Carrahpasa, tel. 585. 2100
International Hospital, Istanbul Cad. 82, Yesilkoy 663 30 00 (30 linii). So preporaka na konzulatot na SAD.
Haydarpasa Heart and Chest Diseases Hospital (216) 323 26 86.
Avstriska Bolnica Sen Jerj, Bereketzade Medresesi Sokak 5/7 Karakoy .
Amerikanska bolnica, Amiral Bristol Amerikan Hastanesi, Gizelbajce Sokak, Nisantasi, tel. 231 40 50, nad Dolmabah~e saraj.
Germanska bolnica, Alman Hastanesi, Siraselviler Cad 119, Taksim, tel. (212) 293.2150.
Francuska Pasterova bolnica Pasteur Fransiz Hastanesi, na Taksim, zad hotelot Divan, Divan Hotel Arkasi, tel.:148.4756.
Francuska La Paix Hastanesi, Buyukdere Caddesi 2224, Sisli tel: (212) 246.1020.
Ermenska katoli~ka bolnica Surp Agop Beyoglu (212) 247 76 04 & 241 14 23.
Ermenska Surp Pirgic Hospital, Zakir Basi sok. 20 Yedikule (212) 582 5050.
Italijanska Bolnica, Defterdar Yokusu 37 Tophane (212) 259 97 51.
Ahayim Hospital Fatih, (212) 524 11 56 ili 525 89 96.
Balik Rum Hospital, Belgrad Kapi 2 Zeytinburnu, tel. (212) 582 70 32.
Avrupa Hospital Mecidiyekoy, tel.(212) 288 30 08.
Cerrahpasa Medical Faculty Hospital Cerrahpasa (212) 588 48 00 (60 linii).
Medical Faculty Hospital, (212) 534 00 00 (10 linii)
Florance Nightingale Hospital, ⁄aglayan (212) 224 49 50.
Haydarpasa Numune Hospital, Haydarpasa (216) 323 26 86.
Intermed Medical Centre Nisantasi (212) 225 06 60 (10 linii).
Marmara University Hospital Kosuyolu (216) 327 10 10.

Vo Ankara:
Itna Pomo{: tel 212
Vo glavniot grad na zemjata najdobro e da se kontaktira besprekorniot Medicinski centar {to se vika Hacettepe, iako postojat i pove}e drugi odli~ni bolnici i kliniki. Tuka e diplomatsko-konzularnoto pretstavni{tvo na Makedonija pa lu|eto sigurno }e znajat da dadat najdobar sovet i preporaka. Drugi bolni~ki centri vo Ankara:

Bayindir Hospital, tel.(312) 287 90 00 (40 linii).
Gulhane Military Medical Academy Hospital, Etlik tel.(312) 325 12 11 (50 linii).
Ibni Sina Hospital, Samanpazari tel.(312) 310 33 33.
Hacettepe University Hospital, Samanpazari tel.(312) 305 14 01.
Ynksek Ihtisas Hospital, Sihhiye tel.(312) 309 10 56.

Vo Izmir:
Itna Pomo{: tel 212
American Hospital 1375 sok., Alsancak tel.(232)484 53 60484 40 14.
9 Eylnl University Hospital, Narlidere tel.(232) 259 59 59.
Ege University Hospital, Bornova tel.(232) 388 19 20.
Saglik Hospital Izmir , tel.(232) 421 86 20

Vo Antalija:
Itna Pomo{: tel. 212.
Akdeniz Cerrahi Klinigi, na Akdeniz Bulvari, tel. (311)120 54, lekarite zboruvaat svetski jazici
Akdeniz Universitesi Tipfakultesi Hastanesi, kaj Medicinskiot fakultet tel. (311)120 56, lekarite se poligloti
Ana Ve Cocuk Aile Planlamasi, na 151ot Sokak 18 tel. (311)130 03 e najdobra detska bolnica