Stambol e kosmopolitska svetska metropola, me|unaroden strate{ki krstopat, vonredno silen komercijalen centar, prekrasen grad so blizu 14 milioni `iteli, dva univerziteta, akademija na ubavite umetnosti, a vo nego sedi{ta imaat vselenskiot patrijarh, muslimnskiot golem muftija, ermenskiot patrijarh i rimokatoli~kiot arhiepiskop na Mala Azija. Negovata istorija se ~ita kako akcionen roman. Osnovan e vo 660 god. pr.n.e. na mestoto {to sega se vika Seraglio Point.

Gradot, spored najpopularnata legenda, go osnoval nekojsi Byzas, koj so sogra|anite od Megara oti{ol kaj proro~i{teto vo Delfi da bara sovet kade da ustanovi nova kolonija za{to doma nema ve}e {to da se jade. Mu bilo ka`ano da turi temel kar{i zemjata na slepite. Zapukale na istok, stasale do dene{en Saraybunu i se odu{evile od ubavinata. Se ~udele kako sosedite od preku Bosfor, vo Chalcedon (dene{en Kadikoy) ne gledaat kolku e mestovo ubavo. Nekoj rekol: "mora da se slepi". Byzas se setil {to mu bilo ka`ano vo Delfi, i tuka, nasproti bo`em slepite, rekol da se podiga novata kolonija. Po nego. Byzas = Bizantium kako ime na gradot.

Inaku, faktografski, Trakijcite se prvo doka`ano ovde{no naselenie. Vo 395 godina gradot stanal prestolnina na isto~niot del na podelenata Rimska imperija. Kako takov (vizantiski grad) go do`iveal vrvot na svojot procut nekade pred krajot na 6-ot vek, a narednite 600 godini mu se borba za odr`uvawe i obnova zaradi furioznite napadi, opsadi ili pak te{ki pusto{ewa od Avari, Persijci, Bugari, Mongoli, Arapi i Rusi.

"Istanbul }e bide osvoen. Kolku vozvi{en nalog e baraweto za negovoto osvojuvawe i kolku dobra }e e taa armija koja }e go osvoi Istanbul".

Kako rezultat na vakvoto uka`uvawe muslimanite za prvpat go imaat opkru`eno Carigrad vo 668 god. so armija predvodena od Yezid, sin na prorokot Muaviye, vo koja se nao|al i Ebu Eyup El Ensari, eden od najbliskite lu|e na prorokot Mohamed.

Denes negoviot grob vo Istanbul (go prona{ol po sedum veka od bitkata izvesen Aksemsedin, vospituva~ na Mehmed Osvojuva~ot) e sveto mesto. Se vika Eyup Sultan, i tuka se izdiga zna~ajnata Eyup Camii, prva podignata vo Istanbul. Po taa opsada muslimanite izvele u{te tri drugi pohodi na Istanbul, site bezuspe{ni, me|u drugoto zaradi `ilavata odbrana na Vizantijcite. Tie koristele sme{a od pota{a i bitumen (Francuzite ja vikaat "gr~ki ogan") koja gori i na voda pa bila mnogu opasno oru`je protiv arapskite gemii nasobrani okolu Zlatniot Rog i dol` Bosforskiot tesnec.

Istanbul, jasno, ne e za izle`uvawe. Ranite utra se prekrasni, vozbudlivi migovi za sekoj otspan, istu{iran i gotov za skitawe turist. Ako ste na Bejazit, ene vi cel kvart super burek~ilnici i a{~ilnici, pijte si kafe i pojaduvajte tamu, ta uspeale da go bri{ete pojadokot od cenata na hotelskata soba ta ne. Tuka vi e maestetnata Sulejmanie, tuka Aja Sofija. Izgrejsoncata se da ti zajde umot, a zalezite se vozvi{eni.