START - DOMA - HOME

OFICIJALNA PROGRAMA ISTANBUL 2010

Voved - Intro,

Poimot Turcija
Geografija,
Naselenie,
Resursi,
Istoriski pregled,
Islam,
Planirawe na patot,
Pova`ni datumi,
Regiite na Turcija,
Kako da se stigne,
Smestuvawe,
Popusti za stari i mladi, ,
[to se nosi na pat,
Grani~ni formalnosti,
Pari i Bak{i{,
Zdravjeto na pat,
Dr`avna vlast i partii,
Vojska i Policija,
Sudstvo i advokati,
Hronolo{ki prilog,
Sultani i pretsedateli

Umetnost i kultura,
Obrazovanie,
Turskiot jazik
Masovni medii,,
Turskata kujna,

MRAMORNA REGIJA
Niz Edrene,
Istanbul,
Dol` Bosfor,
Princevskite ostrovi,
Jalova,
Vo Iznik, Nikea,
Vo i okolu Bursa, Uludag,
Rajot na Pticite,
Dardanelite, ^anakkale,
Kutahija

EGEJSKA REGIJA
Troja i Aleksandria Troas,
Asos, Ajvalik,
Do Bergama - Pergamum,
Manisa, Niz Izmir,
Efes i Selxuk,
Sart,
Pamukkale, Ezeroto Bafa, Priene, Milet, Didima, Milas, Bodrum,

MEDITERANSKA REGIJA
Liciskiot breg i nasledstvo
Marmaris,
Fetije,
Ka{, Demre,
Finike, Kemer,
Antalija, Perge, Side,
Alanja, Silifke, Mersin,
Tarsus, Adana, Hataj, Iskenderun,
Antakija

REGIJA NA CENTRALNA ANADOLIJA
Niz Ankara, Bogazkale, Konja,
Kapadokija, Goreme, Urgup, Kajseri, Avanos

REGIJA NA JUGOISTO^NA ANADOLIJA
Gaziantep,
Sanliurfa,
Dijarbakir,
Malatja

CRNOMORSKA REGIJA
Sinop, Samsun, Rize, Trabzon

MINERALNI BAWI,

SPORT i SKI CENTRI,

STANOVI, IMOTI, ZEMJA

LITERATURA I LINKOVI,
VRABOTUVAWE

INDEKS NA POIMI
TURCI ZA PAMETEWE,

Po more do Turcija. -Krstarewa dol` mediteranskiot i egejskiot breg. -Ekspresni pomorski linii od Istanbul po crnomorskiot i bregot na Mramorno more. -Izleti do Princovskite Ostrovi. -Rentirawe jahta. -Feriboti od i do gr~kite ostrovi.

Od site prevozni varijanti kon Turcija najbajronovska, zna~i i najromanti~na e onaa {to mo'e da se do`ivee so bela angliska la|a koja preku ~etiri moriwa na Sredozemjeto plovi za Mala Azija. Za onie koi "privremeno" `iveat i rabotat severozapadno od Venecija sé do Atlantikot, nema ni{to podobro i poprakti~no otkolku da se odlu~at za edno apsolutno bo`estveno do`ivuvawe so brod. Ova pred s¢ va`i za onie koi doa|aat kon Balkanot so avtomobil: taman dodeka }e se izmorat i }e se iznaslikaat ovdeonde do Venecija ete ti brod i posle drugi mu ja mislat do Pirea, do Ku{adasi i Istanbul. Lord George Gordon Byron ne e spomenat slu~ajno: na ova patuvawe sekako treba da ja ponesete negovata poobemna kniga poezija "Child Harold" pri {to bi bilo najdobro da se pobara izdanie (nema na makedonski) so poop{irna biografija na poetot i so poopstoen komentar na deloto. Prekrasen, da ne re~am naprosto neophoden, kompawon za ova krstarewe. Najubavo e da ja imate vo original, no i vo prevod }e vi go oblagorodi patuvaweto.

Zna~i, angliskata firma "British Feries" so svojot luksuzen feribot "Orient Express" (ima devet palubi) od maj do noemvri ja odr`uva linijata Venecija-Pirea-Atina-Istanbul-Ku{adasi-Patmos-Katakolon-Olimpija-Venecija. Poa|awata se vo sabotite vo 19.00 ~asot {to e mnogu zgoden termin vo sekoj pogled. Isplovuvawata i vleguvawata vo pristani{tata vo ranite pretpladniwa ili vo kve~erinite, na zajdisonce, plovidbata dol` tantelestite bregovi i yvezdenite no}i so mnogu razleano srebro po morskata {ir, se del od golemata magija na sekoe brodarewe.

Onie koi ja gledale TV-sapunicata "Love Boat" znaat {to saka pisatelov da ka`e. Ovaa linija e odli~na: vo Pirea (Pireus) se doa|a rano nautro a brodskite patnici obi~no (mislam i kaj gr~kata vlada) dobivaat pravo da izlezat na bregot bez ogled na paso{ot {to go nosat. Ne veruvam deka ova }e va`i i za na{ite, no ako va`i, toga{ soo~uvaweto so atinskiot Akropolis i Plaka e dobar reper za sredbata, koja doa|a ve}e idnoto utro, so Istanbul.

Luksuzniot feribot (so neodminlivoto kasino i bioskop) plovi dol` Helespontskiot Moreuz po Dardanelite i minuva na dofat do mestoto kade stoel Lord Bajron otkako go preplival moreuzot za koj se vrzani tolku legendi. Rasko{nata vizura na Istanbul izgleda naprosto kralski od brod. Se pristanuva blizu do sultanskata palata Dolmabah~e. Celoto minikrstarewe trae 39 ~asa, mnogu pokuso otkolku od Venecija da zapukate so voz (ako takov ima) kon Istanbul. Zgora na toa brodovite se to~ni kako ~asovnici. Pred da se odlu~ite konsultirajte go srceto i du{ata, a duri potoa pogledajte {to }e re~e xebot.

Cenata na vakvo patuvawe do Istanbul e $254 (okolu 200 evra, kolku {to e detski avionski bilet od Germanija do Skopje, vo koja cena se vklu~eni nekoi 6-7 ~asa ~ekawe po {turite aerodromski prostori). Vo cenata na brodskiot bilet e vklu~eno leglo vo 4-krevetna kabina so privaten tu{ i WC, site (obilni i gastronomski) obroci, son~awe (i lige{tul) na palubite, klikaweto na galebite, polno}nite promenadi i dansingparti pod soyvezdijata Lav, Rak i Kozorog. Drugite horoskopski kategorii pla}aat so po duzina "ah" i {est "oh" za sekoja pa|a~ka yvezda.

Za mnozina patuvaweto so brod sepak e skapa rabota zaradi rezonot, iako kvalitetot e bez sekakvo dvoumewe na strana na brodot.

Edna{ Georgios Potamjanos, ne samo kosopstvenik na brodskata kompanija "Epirotiki" tuku i eden od motorite na nesre}nata "Enosis" avantura na Kipar, dodeka go redevme patuvaweto so Ko~o Tulevski i Pan~e Mihajlov za Kairo i Erusalim, me|u drugite mesta, mi re~e: "Kaj nas legloto voop{to ne e skapo makar{to se u`iva vo komforna kabina so sopstveno kupatilo i toalet. Kajutata dvapati na den ja ureduvaat tivki sobari. Nie spieweto go kalkulirame na okolu eden dolar. Ona {to nas né ~ini mnogu e izle`uvaweto po palubite kade mora da ima stotici i stotici lige{tuli, sve`ata voda po bazenite na brodot, gastronomskite praznici {to gi vikame {vedski masi za pojadok, kapetanski ve~eri kon polno}, novite filmovi, zabavata, uslugata temelena na pro~uenata tehnologija "mnoguskoklivi kelneri, spokojstvo i sigurnost".

Ne znam dali na "Brittish Feries" e ba{ kako {to e kaj "Epirotiki", no znam deka patuvaweto (leglo vo 3-krevetna kabina i site obroci) ~ini celi $284 a vo luksuzna dvokrevetna na visoka paluba $617. Prevozot avtomobil, zavisno od negovata golemina, ~ini $116 - $190.

Turskite pomorski linii (Turkiye Cumhuryeti Denizyollari) ja odr`uvaat linijata Venecija-Izmir so golemiot brod Samsun. Ovaa turska la|a ne se zapira na patuvaweto, od Venecija poa|a isto vo sabotite vo 19:00 ~asot i po 40 ~asa non-stop plovidba se iskrcuva vo Izmir vo vtornicite vo 11:00 lokalno vreme. Karakteristika za pove}eto turski brodovi pa taka i za "Samsun" e toa {to se relativno novi, o~uvani, hipohondri~no higieni~ni i odli~no opslu`uvani. Kako venecijanska du`devska kamarila.

]e re~ete: "Neverojatno". ]e odgovoram: "Mo`ebi, ama vistina e".

Gamata ceni, me|utoa, e isto taka venecijanska. Specijalnata klasa nare~ena "pulman" (ne{to sli~no na komforno sedi{te {to se soboruva) ~ini okolu $160 vo edna nasoka i podrazbira vklu~en pojadok. Leglo vo 4-krevetna kabina so tu{ i toalet ~ini okolu $200, vo trikrevetna $280. Prevozot na avtomobil na ovoj feri do Izmir se pla}a $170. Studentite imaat 10%-15% popust na prevozot, no ne i na obrocite. Ponekoga{ (pa {to, taka e: koga }e im pritekne) TCD od juni do oktomvri plovi od Ankona do Izmir i do Istanbul.

Turkish Marmara Lines (TML) odr`uvaat dve linii od Venecija: ednata za Istanbul (se u`iva po more 67 ~asa) drugata za ^esme (50 ~asa) plus edna od Brindizi za ^esme (samo 30 ~asa). Cenata na kabina iznesuva $350 , postojat razni popusti, golem broj proda`ni mesta. Germanskata centrala im e vo Sindelfingen, Neckarstrasse 37, tel.+497031866010, faks 876568, {vajcarskata vo Cirih na Schaufhausserstrasse br. 35, tel. +41. 1. 368.3111, faks 368.3119.

Med Link Lines koristi dva luksuzni broda na liniite me|u Italija i Turcija. Edniot "Agios Andreas", drugiot "Maria G". Ima mnogu proda`ni agenti, me|u niv Maskot Turizm, Atadag Caddesi 2, vo ^esme, tel. +902327127654, faks 7128435, email: maskottour @superonl ine. com. Na ovie brodovi cenite se dvi`at od $200 do $300.

Gr~kata kompanija "Libra Maritime" plovi na linijata Brindizi-Patras-Pirea-Izmir. Ima ofis vo Brindizi na "Corso Garibaldi" 54, tel. 21935.

Germanskata brodska kompanija ACCESS Ferries GmbH so dva feribota gi odr`uva liniite Brindizi-^esme i Bari-^esme. Access Feries ima tri isplovuvawa nedelno od Brindizi: vo vtornicite vo 24:00 ~., vo sredite vo 16:00 ~ i vo sabotite vo 23:00. Od ^esme poa|awata za Brindizi se vo ponedelnicite vo 11:00 i vo 20:00 ~asot a vo petocite vo 02:00 ~. Od Bari za ^esme se isplovuva vo sabotite vo 16:00 ~., a od ^esme za Bari vo ~etvrtocite vo 19:00 ~. Cenata za edna kabina (dve vozrasni lica plus edno dete) plus avtomobil za odewe-vra}awe iznesuva $500. Access Ferries imaat centrala vo Keln (Koln) vo Germanija na Venloestrasse 414, tel. +49221. 6202168, a brojot na faksot im e 6161508, plus imaat i {iroka mre`a proda`ni mesta.

Na maloaziskoto kopno mo`e da se stigne i so brod od gr~kite ostrovi, no re~isi bespredmetno e da se abi prostorot vo ova makedonsko izdanie koga onie koi bi bile zainteresirani da gi znaat uslovite ne mo`e da bidat sigurni deka voop{to }e vlezat vo Grcija koja i bez toa ne gleda mnogu blagonaklono na onie koi od nejzina teritorija patuvaat kon Turcija. Tolku sum ogor~en za tretmanot na paso{ot na Republika Makedonija od strana na toa ju`nite kom{ii, {to ne mo`e a da ne mu go pretstavam na po~ituvaniot ~itatel ovoj beden primer za drebnavosta, no i za sertlakot na gr~kite vlasti sprema onie na koi }e im se namera~at, pa makar bile tie i amerikanski turisti.

Vo poznatiot Fromerov vodi~ za Turcija, avtorot Tom Brosnahan gi predupreduva amerikanskite, i site drugi zapadni turisti koi, sakaj}i da za{tedat, kupuvaat ~arter bilet do Atina so niet potoa da pla}aat lokalni tarifi niz regionot. Ovoj poznat avtor crno na belo pi{uva deka ako na izleguvawe od Atina, na vra}awe za Amerika, gr~kiot xandar zabele`i deka imate turski pe~at vo paso{ot "mo`e da ne vi dozvoli da se ka~ite vo avion" odnosno da ve natera "da platite kako za nov bilet po polna tarifa vo eden pravec za doma".

Demek mister Brosnahan saka da ka`e deka naslednicite na Platon vaka iska`uvaat zelena zloba sprema sosedite, kako bo`em na evtiniot ~arter za Atina beneficirala Turcija! A kako toa ve molam? Pa, taka {to "odzela od Grcija" dve spiewa vo mal pansion, dve pitulici, jogurt i suflaki!

[teta za vakviot gr~ki odnos. [teta za site. A ne bea takvi: vo Paleo Psihiko moeto semejstvo pomina ~etiri najnezaboravni i najrelaksirani godini vo celoto na{e `iveewe i skitawe po svetot.

SO BROD DOL@ TURSKIOT BREG
Mislam deka te{ko mo`e da se najde poubav, povozbudliv, posiguren, poromanti~en, poturisti~ki, pokomforen i taka natamu na~in na zapoznavawe na Turcija otkolku da se plovi dol` nejziniot breg i toa so nejzini brodovi. Ili so rentirana, ako ba{ nemate sopstvena, jahta.

Site mesta {to go privlekuvaat ogromnoto mnozinstvo patnici se nao|aat na morskiot breg ili nedaleku od nego. Vtora pri~ina se brodovite na Turskite pomorski linii (TC Deniz-Yollari). ^isti se, to~ni, sekoga{ imaat dobar zalak ili pija~ka za mali pari. Sekomu bi prepora~al od Istanbul, kon Izmir i natamu, kon Antalija, da patuva so turski brod. Zaradi onie koi ne planiraat da patuvaat ponatamu od Istanbul za{to nemaat niet da nurnat vo vistinska Turcija, treba da se ka`e deka ednodevna no prvoklasna pro{etka i nastan par exellence e patuvaweto dol` bosforskiot tesnec. Od pristani{teto kaj Galata mostot sekoj ~as poa|aat brodovi {to kako nekakvi morski tramvai plovat vo cikcak linija, zapiraj}i se po minutdva tu na evropskata tu na aziskata strana na Istanbul sé do vlezot vo Crno More. Plovidbata trae okolu eden ~as. Ponesete fotoaparat ili kamera i dovolno, ama navistina dovolno, kolor film za{to sekoj mig se otvoraat zdivosopira~ki vidici.

ISTANBUL - ALANJA
Ova e edna od najinteresnite prugi na Denizyollari, i obi~no e pod pritisok od rezervacii za{to poa|a duri vo po~etokot na avgust i soobra}a do prvata nedela na oktomvri. Se isplovuva sekoja sreda od Istanbul vo 14:00 ~. Brodot (naj~esto toa e golemiot "Akdeniz" {to }e ka`e "Mediteran") pristignuva idnoto utro vo ~etvrtok vo mestoto Dikili (na okolu 20 km od drevniot Pergamon (Bergama) kade stoi od 08:00 do 13:00 ~asot. Potoa okolu eden ~as se lula vo izmirskoto pristani{te a naredniot den vo 11:00 ~. pu{ta kotva vo Marmaris i ja kreva vo 14:00 ~., dosta za prijatna pro{etka vo navistina filmski ambient. Na zajdisonce vo 20:00 ~. se pristignuva vo Kekova kade ostanuva do idniot den, do sabotata ve~er. Vremeto mo`e da se iskoristi za izleti do Ka{ ili Demre, za edrewe, kapewe ili u`ivawe vo lokalnata gastronomija.

A propo kapeweto, crvenokosata Ester Hana Gusen-Mirovska, inaku na{a najelegantna holandska prijatelka, ni re~e da ne ja forsirame tolku taa Alanja za{to na nekolku pla`i kade {to taa bila okolu Alanja, makar {to vodata bila super, dnoto bilo poseano so ostri kamewa. Me|utoa tamu ima karpesti pla`i za skokawe direktno vo dlabo~ina, no Ester ne gi otkrila.

Sevo ova za kapeweto kaj Alanja e zaradi toa {to u{te vo nedelata nautro vo 07:00 ~. se pristignuva vo Alanja kade se ostanuva do ponedelnikot vo 09:30 ~. Pri~inata za olku dolg prestoj vo ova malo i interesno mesto ne e vo toa {to trebaat ba{ 26 ~asa za razgleduvawe na selxu~kite tvrdini od XIII vek ili skokawe na glava vo temnosinite vodi na ovde{nite pla`i tuku zatoa {to Alanja na brodot mu e povratna to~ka na patot za Istanbul pa go glancaat i go tovarat so sve` provijant.

Od Alanya brodot plovi do Antalya okolu pet ~asa i od 14:30 do 23:00, kolku {to stoi vo limanot e goredolu dovolno da se razgleda antaliskiot Kalei~i so prekrasniot kompleks na stariot grad, pa duri i da se napravi ekspresen izlet nadvor od Antalja, duri do Side. Plovidbata preku no} e komforna i vo vtornikot utrinata vo 08:00 ~asot se pristignuva vo Fethiye kade se ostanuva do polno}. Fetije e riznica na impresivni, nestvarni lidijski grobnici, tuka blizu e i nacionalniot park Oludeniz (edna nevozmo`no ubava laguna koja mojata }erka Irina ja nare~e "bruk{ildi laguni"), {to sekako treba da se poseti i da se izu`iva. Sredata od 07:00 ~. utrinata do polno} i pripa|a na Ku{adasi, {to zna~i deka ima dovolno vreme i za Ephes ili Priene, Miletus ili Didyma. Vo petok od 09:00 do 16:00 se prestojuva vo Izmir. Brodot se vra}a vo Istanbul vo sabota vo 11.00 ~.

Najevtinoto leglo na ova krstarewe ~ini $85 vo dvokrevetna kabina so lavabo. Toa e bambadijala koga se ima predvid dol`inata na krstosuvaweto. Na povisoka paluba, vo kabina so tu{ i so toalet legloto e ve}e celi $400 dolari. Koga }e se razmisli podobro toa e komfor od koj mo`e da se otka`ete. Po prvite 24 ~asa patuvaweto odnosno kruzot so razgleduvawata i izletite, dobiva takvo iscrpuva~ko tempo {to koga }e vlezete vo kabinata upa|ate vo krevetot i tonete vo son dodeka da ka`ete kec, a leglata i vo pomalite kabini se mnogu ~isti. Ona {to e vistinski son na ova krstosuvawe se slu~uva na jave, nadvor od kabinata!

Me|utoa da se razbereme: ako gi imate parite, ne mu ja mislite i zemete si ja kabinata struva si parata! Taa mora da se rezervira blagovremeno, vsu{nost kolku mo`e porano, za{to ovoj vid transport e mnogu popularen i, rekov, udoben.

ISTANBUL-TRABZON
Turskite krajmorski linii (Turkiye Denizçilik Isletmeleri) se nao|aat vo Istanbul na "Rihtim Çaddesi" vo kvartot Karakoy, tel. 440.207 i nikoga{ ne e zgora da otidete na lice mesto i da pro~epkate dali imaat nekoja spec ponuda. Ovie imaat redovni isplovuvawa za Zonguldak, Giresun, Sinop, Ordu, Samsun i Trabzon. Cenite se dvi`at od $35 pa tamu do $40, zavisno od toa kade e kabinata i {to se zgoda ima vo nea. Vo letniot period nudat 5dnevno krstosuvawe dol` crnomorskiot breg. Poa|awata se od Istanbul, se plovi za Sinop, Samsun, Giresun, Trabzon i obratno. Isplovuva vo ~etvrtok vo 10:00 ~., a cenata, leglo so site obroci, za 5dnevnoto krstosuvawe iznesuva od $30 nagore (zavisno od komforot na kabinata) dodeka za avtomobil se pla}a od $7 do $30 zavisno od goleminata na avtomobilot i do kade go vozat. Ova e idealen na~in da se dojde vo carski komfor do Trabzon, a potoa sprint niz Anadolija do jug, pa po pla`ite na Mediteranot nazad doma.

Istata kompanija preku cela godina ja odr`uva feribotlinijata Istanbul-Izmir koja vo maj soobra}a vo petok, vo juni vo ponedelnik i petok a od juni do oktomvri vo ponedelnik, sreda i petok so poa|awa vo 14:00 ~. Od Izmir se isplovuva isto vo 14:00 ~., no vo maj toa biva vo sabotite, vo juni vo vtornicite i sabotite a od juni do oktomvri vo vtornicite, ~etvrtocite i sabotite. Se plovi 19 ~asa, pulman klasata ~ini $15, leglo vo luksuzna dvokrevetna kabina $75. Avtomobil, zavisno od dimenziite, se prevozuva za okolu $45.

Pokraj ovie postoi i linija Istanbul-Mersin (kru`na e i plovi po red za Izmir, Bodrum, Fethiye, Antalya, Alanya, Mersin, Antalya, Kas, Marmaris, Gulluk, Kusadasi, Izmir, Istanbul).

Preku Bosfor i Dardanelite ima brojni dnevni linii cela godina. Na linijata Kartal- Yalova- Kartal (pristani{te na aziskata strana) ima vrski sekoj ~as, kako tramvaj. Takvi ima na relaciite Istanbul - Bandirma, Istanbul - Mudanyua - Gemlik a isto i me|u Istanbul - Avsa.

TDI preku cela godina ja odr`uva feribotlinijata Istanbul-Izmir koja vo maj soobra}a vo petok, vo juni vo ponedelnik i petok a od juni do oktomvri vo ponedelnik, sreda i petok so poa|awa vo 14:00 ~asot. Od Izmir poa|awata se isto vo 14:00 ~., no vo maj tie se vo sabotite, vo juni vo vtornicite i sabotite a od juni do oktomvri vo vtornicite, ~etvrtocite i sabotite. Patuvaweto trae 19 ~asa, pulman klasata ~ini $15, leglo vo luksuzna dvokrevetna kabina e celi $75. Za auto se pla}a $45.

Pokraj ovie postoi i linija Istanbul-Izmir-Bodrum-Fethiye-Antalya-Alanya-Mersin-Antalya-Kas -Marmaris-Gulluk-Kusadasi-Izmir-Istanbul. Za prevoz preku Bosfor i Dardanelite postojat brojni dnevni linii preku celata godina {to poa|aat na sekoj pol~as, kako avtobus. Mnogu prijatno iskustvo. Koga se veli Istanbul se misli na negovite kejovi Eminonu ili Kabata{.

Za Princovskite Ostrovi Buyukada, Marmara i Avsa a jasno za Yalova, Cinarcik ima hoovercraft vrska, katamaran, morski avtobus, dvojno pobrz od brodot i poskap. Brodovi ima eden vrz drug. Izletot e kako son. Dva takvi i ete odmor vo Stambol so kapewe na ostrovite. Se poa|a od barem 56 mesta, od Sirke~i sekako.